LỜI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI (THE WORD OF GOD)

“¹²Vì lời của Đức Chúa Trời là lời sống và linh nghiệm, sắc hơn gươm hai lưỡi, thấu vào đến đỗi chia hồn, linh, cốt, tủy, xem xét tư tưởng và ý định trong lòng. ¹³Chẳng có vật nào được giấu kín trước mặt Chúa, nhưng hết thảy đều trần trụi và lộ ra trước mắt Đấng mà chúng ta phải thưa lại” (Hê-bơ-rơ 4:12-13)

Dẫn nhập:

Sử dụng lối diễn đạt theo thể văn thơ rất hàm súc, tác giả thư Hê-bơ-rơ mô tả sự hành động của Lời Đức Chúa Trời liên quan đến tấm lòng con người trong câu 12 và 13 của chương 4. Hai câu kinh văn này rất quen thuộc trong Hội Thánh và thường được sử dụng khá phổ biến để nói đến tác dụng của Kinh Thánh là Lời của Đức Chúa Trời. Nhưng thực sự đôi khi có thể khiến cho người nghe hiểu sai ý nghĩa xác thực của nó. Thế thì, cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” được hiểu là gì trong toàn bộ thư Hê-bơ-rơ và đặc biệt trong câu 12?

Có một số lời giải thích về ý nghĩa của cụm từ này như sau: (a) Kinh Cựu ước vì tác giả sách Hê-bơ-rơ trích nhiều kinh Cựu Ước (bản LXX) hơn các sách khác trong toàn bộ kinh Tân ước; (b) Kinh Thánh nói chung (bao gồm một số bản văn trong Tân Ước hiện hành lúc bấy giờ); (c) Lời của Đức Chúa Trời trong kinh Cựu ước được Chúa Jesus nhắc lại; (d) lời dạy của các sứ đồ về thân vị và công việc của Chúa Cứu Thế Jesus, thường được gọi là “Phúc Âm.” Do khám phá ra những điểm tương đồng giữa Hê-bơ-rơ 4:12 và Cô-lô-se 1:25-26, Gerhard Kittel cho rằng nội dung của cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” xuất hiện trong suốt toàn bộ kinh Tân ước là sự hỗn hợp giữa kinh Cựu ước và kinh Tân ước, trở thành “Lời hiệp nhất của Đức Chúa Trời” (unified Word of God). Vì thế, khó có thể xác định được ý nghĩa của cụm từ này trong thư Hê-bơ-rơ là kinh Cựu ước hay sứ điệp Cơ đốc của hội thánh thời kỳ ban đầu (the early Christian messasge).[1]

Trong toàn bộ kinh Tân Ước, cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” (o` lo,goj tou/ qeou/) được đề cập 11 lần.[2] Riêng trong thư Hê-bơ-rơ, cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” xuất hiện bốn lần (4:12; 6:5; 11:3; 13:7).[3] Tuy nhiên, muốn hiểu ý nghĩa chính xác trong tư tưởng của tác giả thư Hê-bơ-rơ, chúng ta cần phân tích một số chi tiết quan trọng được đề cập trong câu 12 của đoạn 4 nói riêng và toàn thư Hê-bơ-rơ nói chung.

I.        Ý nghĩa của danh từ “Lời” (lo,goj) trong thư Hê-bơ-rơ

Tác giả thư Hê-bơ-rơ sử dụng danh từ lo,goj tổng cộng 12 lần.[4] Việc sử dụng từ ngữ này được chia ra làm bốn nhóm ý nghĩa sau đây:  

1.      Sứ điệp của Phúc Âm được rao giảng hay dạy dỗ trong cộng đồng Cơ đốc thời kỳ đầu tiên (4:12; 5:13; 6:1; 13:7).

2.      Tiếng Đức Chúa Trời phán trong Cựu ước được nhắc lại trong Tân ước (2:2; 4:2; 12:19).

3.      Câu chuyện, lời ký thuật, hay lời báo cáo (4:13; 13:17).

4.      Lời nói, lời tuyên bố, hay lời thề (5:11; 7:28; 13:22).

Đặc biệt, trong Hê-bơ-rơ 4:12-13 đề cập hai lần danh từ lo,goj. Hai từ đó có mang cùng một ý nghĩa như nhau không? Dựa theo văn cảnh và cấu trúc văn phạm, chúng ta thấy hai từ có cùng ý nghĩa vì đều chỉ về sứ điệp Phúc Âm. Người nghe Phúc Âm của Chúa (4:12) phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước mặt Chúa về điều mình nghe (4:13).

Với cách sử dụng từ ngữ khá bao quát, gồm nhiều lãnh vực khác nhau, chúng ta khó có thể xác định cách chắc chắn ý nghĩa của cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” trong 4:12 nếu không quay sang tìm hiểu những đặc điểm hay đặc tính của nó mà tác giả đã miêu tả cách rõ ràng và cụ thể.

II.     Đặc tính của “Lời của Đức Chúa Trời” (o` lo,goj tou/ qeou/) trong 4:12-13

Tác giả Hê-bơ-rơ đưa ra một số đặc tính của “Lời của Đức Chúa Trời” như sau: “Vì lời của Đức Chúa Trời là lời sống và linh nghiệm, sắc hơn gươm hai lưỡi, thấu vào đến đỗi chia hồn, linh, cốt, tủy, xem xét tư tưởng và ý định trong lòng.”

Dựa vào những đặc điểm trên, Martin Luther cho rằng Hê-bơ-rơ 4:12 là lời cảnh cáo cho những kẻ cứng lòng, xoay bỏ Phúc Âm của Chúa Jesus Christ. Kết quả là họ nhận lấy sự phán xét và đoán phạt của Đức Chúa Trời.[5] Trên một phương diện, lời nhận định của Martin Luther đáng cho chúng ta chú ý. Tuy nhiên, nếu nhìn vào văn cảnh của toàn bộ thư Hê-bơ-rơ, chúng ta thấy sứ điệp của sách không chỉ nhằm mục đích cảnh báo mang tính chất hủy diệt và đoán phạt nhưng còn mang tính chất chữa lành và khôi phục cho những tấm lòng chai cứng và lãnh đạm đối với tiếng phán của Đức Chúa Trời. Làm thế nào để Lời của Đức Chúa Trời có thể thực hiện được sứ vụ chữa lành và khôi phục cho tấm lòng băng hoại và chai cứng của con người do tội lỗi gây ra? Điều này tìm thấy trong các đặc tính của Lời của Đức Chúa Trời.

Các đặc tính của Lời của Đức Chúa Trời được sắp xếp theo thứ tự từ “cạn đến sâu” nhằm diễn tả sự hành động thẩm thấu của Lời của Chúa trong con người bề trong của người nghe. Để diễn tả những đặc tính này, trong câu 12 tác giả sử dụng hai động từ ở thể phân từ,[6] và một số tĩnh từ theo sau mỗi động từ phân từ: (a) “Lời của Đức Chúa Trời là lời sống và linh nghiệm, sắc hơn gươm hai lưỡi”; và (b) “thấu vào chia hồn, linh, cốt, tủy, xem xét tư tưởng và ý định trong lòng.”

1.      Lời sống (zw/n) – Nó có nghĩa là Lời của Đức Chúa Trời là Lời ban sự sống (life-giving Word), và qua Lời đó con người chết trong tội lỗi nhận được sự sống của Đức Chúa Trời trong Chúa Cứu Thế Jesus. Sự sống lưu xuất từ Đức Chúa Trời vì Ngài là Đức Chúa Trời hằng sống (3:12; 9:14; 10:31; 12:19, 22), và sự sống đó đến với con người qua mối liên hệ với Chúa Jesus Christ (7:25; 10:20). Đây không phải là lời của văn tự nhưng là lời của Thần Linh, vì “chữ làm cho chết còn Thánh Linh làm cho sống” (2 Cô-rinh-tô 3:6b).[7] Lời này chính là Chúa Jesus Christ.[8]

Lời linh nghiệm (evnergh.j)[9] – Sự linh nghiệm của Lời của Đức Chúa Trời là đặc tính sự sống của Lời Ngài. Vì là sống nên linh nghiệm. Sự linh nghiệm minh chứng cho bản chất sự sống của Lời của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời hằng sống nên Lời của Ngài linh nghiệm đời đời. Sự linh nghiệm là sự biểu lộ của bản tánh và công việc của Ngài. Lời đó chính là thân vị của Ngài.

Lời sắc hơn gươm hai lưỡi (ma,cairan di,stomon).[10] Tác giả Hê-bơ-rơ không nói Lời của Đức Chúa Trời là “gươm hai lưỡi” nhưng ông so sánh tính chất sắc bén của Lời của Đức Chúa Trời hơn bất cứ loại “gươm hai lưỡi” nào khác.[11] Tính chất sắc bén là một đặc tính khác của Lời sống. Con dao nằm trong tay của bác sĩ phẫu thuật dùng để chữa trị đã là sắc bén, thì Lời của Đức Chúa Trời còn sắc bén hơn nhiều vì đó là Lời sống.

2.      Vì linh nghiệm và sắc bén, Lời của Đức Chúa Trời có thể đâm vào và phân chia con người bề trong: “hồn, linh, cốt, tủy, xem xét tư tưởng và ý định trong lòng.” Tác giả Hê-bơ-rơ sử dụng ba cặp từ ngữ để diễn tả con người bề trong: “hồn và linh,” “cốt và tủy,” và “tư tưởng và ý định” trong lòng. Trong thư Hê-bơ-rơ đề cập đến “tấm lòng” 11 lần.[12] Có hai loại tấm lòng được nói đến: (a) tấm lòng cứng cỏi, chai lì đối với tiếng phán của Chúa; và (b) tấm lòng được đổi mới, được cắt bì trở thành lòng chân thật, được rửa sạch bởi huyết Chiên Con, được ghi tạc bằng luật pháp của Chúa.[13]

Hê-bơ-rơ 3:7 chép: “Ngày nay nếu các ngươi nghe tiếng Ngài...” Tiếng Chúa ở đây chính là “Lời của Đức Chúa Trời” trong 4:12. Động từ “nghe” trong Công vụ 2:37 và Hê-bơ-rơ 3:7 là cùng một từ. Việc nghe Lời của Đức Chúa Trời tác động trong tấm lòng của họ: “Chúng nghe bấy nhiêu lời, trong lòng như kim châm” (Công vụ 2:37 BNC). Khi dùng động từ “[đâm] thấu vào,” tác giả Hê-bơ-rơ muốn nói đến Lời của Đức Chúa Trời cáo trách “như kim châm” và phân xử tận sâu thẳm bên trong, dẫn đến sự ăn năn. Lời của Chúa phơi bày con người bề trong bao gồm tâm trí và tấm lòng để dẫn đến sự biến đổi và làm nên mới.

3.      Lời của Đức Chúa Trời phơi bày mọi sự trần trụi ra trước mặt Chúa (c. 13). Câu “­­­­­­Chẳng có vật nào được giấu kín trước mặt Chúa, nhưng hết thảy đều trần trụi và lộ ra trước mắt Đấng” miêu tả hình ảnh một bịnh nhân trong phòng mổ của thời cổ Hi-lạp: bị căng bằng dây tời và nằm trần trụi trước mắt bác sĩ và dưới ngọn dao hai lưỡi sắc bén trong tay vị bác sĩ, sẵn sàng cho cuộc giải phẫu. Trong Hê-bơ-rơ 4:12-13 tác giả Hê-bơ-rơ dùng ngôn ngữ ẩn dụ rút ra từ lãnh vực y khoa của thế kỷ thứ nhất, miêu tả tiến trình giải phẫu với mục đích phơi bày những gì không lành mạnh, hầu chữa lành và làm cho bịnh nhân trở nên khỏe mạnh và trọn lành.

Tại sao tác giả Hê-bơ-rơ đề cập đến Lời của Đức Chúa Trời ở đây (4:12, 13)? Sau khi lấy hình ảnh của dân sự ngày xưa cứng lòng, từ khước tiếng phán của Chúa cho nên họ không được vào được sự yên nghỉ (3:7-4:10), tác giả mạnh dạn đưa ra lời kêu gọi “hãy gắng sức vào sự yên nghỉ” vì Lời của Đức Chúa Trời sẽ mang lại kết quả tốt lành cho những kẻ cứng lòng như thế nào. Chính Lời của Đức Chúa Trời là phương tiện duy nhất giải quyết sự cứng cỏi của tấm lòng con người và mang đến cho họ “sự cắt bì” trong lòng. “Cắt bì lòng” là ý tưởng quan trọng trong Kinh Thánh mô tả mối liên hệ giao ước trọn vẹn của dân sự với Đức Chúa Trời. Lời của Đức Chúa Trời sẽ cắt bì lòng và khiến cho họ yêu Chúa với tất cả tâm thần, linh hồn, và thân thể (Phục truyền 30:6). Ngôn ngữ của “sự cắt bì” trong lòng cũng được tìm thấy trong tiên tri Giê-rê-mi (4:4; 9:25-26) và được ứng dụng trong Hê-bơ-rơ (4:12-13). Trong Kinh Tân-ước, tư tưởng “cắt bì lòng” được xem là điều kiện biến Cơ đốc nhân trở thành “người Do-thái chân thật.” Vì thế, một số giáo phụ của Hội Thánh cũng đã viện dẫn sự hành động của Lời của Đức Chúa Trời trong Hê-bơ-rơ 4:12-13 như là cuộc giải phẫu thuộc linh gọi là “sự cắt bì trong lòng” (circumcision of the heart)[14]

Kết luận:

Nhân vật chính trong thư Hê-bơ-rơ mà tác giả muốn trình bày chính là Chúa Jesus. Ngài trổi hơn thiên sứ, con người, Môi-se, Giô-suê, và ngay cả thầy tế lễ thượng phẩm A-rôn. Chúa Jesus là câu giải đáp cho sự thất bại do sự cứng lòng của dân sự Đức Chúa Trời trong Cựu Ước. Chỉ có Lời của Đức Chúa Trời mới có thể phơi bày cho họ thấy tình trạng thuộc linh của chính họ và “giải phẫu” tấm lòng của họ để họ được chữa lành tức được cứu. Vì thế cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” được tác giả thư Hê-bơ-rơ nói đến không gì khác hơn chính là Chúa Cứu Thế Jesus, Đấng được xưng là Ngôi Lời trở nên xác thịt (Giăng 1:14),[15] tiếng phán tối hậu của Đức Chúa Trời cho thế giới hư mất này (Hê-bơ-rơ 1:2). Chỉ trong một mình Chúa Jesus, con người tìm thấy được sự chữa lành và được ban cho tấm lòng mới. Ngài có thể thay thế “tấm lòng bằng đá” bằng “tấm lòng bằng thịt,” “lòng chưa được cắt bì” bằng “lòng được cắt bì.” Lời của Đức Chúa Trời không nhằm mục đích làm thỏa mãn tri thức nhưng mang đến sự thay đổi toàn bộ con người bề trong gọi là sự tái sanh. Như sứ đồ Phi-e-rơ nói “bởi Lời đó [lo,goj] mà anh em chị em được sanh lại” (1 Phi-e-rơ 1:23). Nhưng lời đó là lời được rao giảng [r`h/ma] bởi các sứ giả của Ngài (1 Phi-e-rơ 1:25). Đó chính là sứ điệp của Phúc Âm, lời của Đức Giê-hô-va trong Cựu ước được hoàn nghiệm trong Tân ước trong thân vị và công tác cứu chuộc của Chúa Cứu Thế Jesus. Không có Lời rao giảng sứ điệp Phúc Âm của sứ giả thì sự thay đổi tấm lòng con người chẳng bao giờ xảy ra. Tuy nhiên, sứ điệp về “sự cắt bì lòng” phải được rao giảng từ môi miệng và tấm lòng chịu cắt bì thật bởi Lời của Đức Chúa Trời. Sứ điệp quan trọng và cao quý thể nào thì sứ giả rao giảng sứ điệp càng phải cẩn trọng và theo đuổi sự thánh thiện trong nếp sống hằng ngày thể ấy. Chính vì thế, chức vụ công bố Phúc Âm của Chúa Cứu Thế Jesus là một chức vụ không thể khoan nhượng và pha trộn bởi bất cứ thứ đạo lạc nào, bởi lối sống bất khiết, nhưng phải là chức vụ cao trọng, tinh tuyền, và thánh thiện nhất mà Đức Chúa Trời đã ký thác cho loài người sa ngã và ấn chứng họ bằng sự xức dầu của Thánh Linh Ngài. Bằng không, chức vụ đó chỉ thuần sáo ngữ, mang đến sự chết chóc tâm linh. Nguyền xin ân sủng và sự thương xót của Đức Chúa Trời Ba Ngôi bao phủ chúng ta là những con người được Ngài kêu gọi và ký thác cho thánh chức cao quý này.

Mục sư Trần Trọng Nha

Viện Thần Học Liên Hiệp

Garden Grove, CA

---

[1] Gerhard Kittel, “Le,gw, lo,goj, r`h/ma, lale,w,” in TDNT (10 volumes; ed. Gerhard Kittel; translated by Geoffrey Bromiley [Grand Rapids: Eerdmans, 1967]) IV:112-113.

[2] Lu-ca 8:11; Giăng 10:35; Công vụ 6:7; 17:13; Rô-ma 9:6; 1 Cô-rinh-tô 14:36; 2 Ti-mô-thê 2:9; Tít 2:5; Hê-bơ-rơ 4:12; 1 Giăng 2:14; Khải-huyền 19:13.

[3] Tác giả thư Hê-bơ-rơ sử dụng hai từ khác nhau để chỉ về “Lời của Đức Chúa Trời.” Trong 4:12 và 13:7, tác giả dùng cụm từ o` lo,goj tou/ qeou/ để nói đến nội dung Lời của Chúa (nhấn mạnh đến chính Lời của Chúa hơn là tác động hay hiệu năng do Lời của Chúa mang lại qua sự rao giảng). Trong 6:5 và 11:3, tác giả dùng cụm từ r`h/ma qeou/ để nói đến Lời của Chúa được công bố (nhấn mạnh đến sự tác động hay hiệu năng khi Lời Chúa được rao giảng). Như thế, chúng ta có hiểu lời r`h/ma [rhēma] là lời được rao giảng (verbal word) của lời lo,goj [logos] là Lời nhập thể (incarnated Word), bởi sứ giả của Đức Chúa Trời. Theo nghĩa hạn hẹp trong thư Hê-bơ-rơ, Lời nhập thể chính là Chúa Jesus, nội dung của Phúc Âm hay Tin Lành của Chúa Jesus Christ.

[4] Hê-bơ-rơ 2:2; 4:2, 12, 13; 5:11, 13; 6:1; 7:28; 12:19; 13:7, 17, 22.

[5] Martin Luther, “Lectures on Hebrews,” in Luther’s Works; translated by Walter A. Hanson; edited by Jaroslav Pelikan (St. Louis: Concordia Publishing House, 1968), 29:165.

[6] Hai động từ được dùng ở thể phân từ (participle): “sống” (zw/n) và “thấu vào” (dii?knou,menoj).

[7] Richard A. Lammert hiểu Lời của Đức Giê-hô-va (YHWH) trong Kinh Cựu Ước chính là thần hiển hiện (theophany); nghĩa là, trong những lần Lời của Chúa phán được ghi lại trong Kinh Cựu Ước, chúng không chỉ là tiếng phán đơn thuần của Ngài nhưng chính là Thân Vị của Đấng Christ. Nói cách khác, Lời của Đức Giê-hô-va không gì khác hơn chính là Chúa. (“The Word of YHWH as Theophany,” Concordia Theological Quarterly 73 [2009]: 195-210). Ý tưởng này minh họa và phù hợp với tư tưởng “Lời của Đức Chúa Trời” trong Hê-bơ-rơ 4:12.

[8] Trong Cô-lô-se 1:25-27, sứ đồ Phao-lô nói “Lời của Đức Chúa Trời” (o` lo,goj tou/ qeou/) chính là Đấng Christ, trọng tâm của sứ điệp ông rao giảng. Sự mầu nhiệm của Đức Chúa Trời giấu kín trải qua các đời, nay được bày tỏ: “Đấng Christ ở trong anh em.” Trong Khải huyền 19:13, sứ đồ Giăng dùng cụm từ “Lời của Đức Chúa Trời” trực tiếp chỉ về Đấng Christ (to. o;noma auvtou/ o` lo,goj tou/ qeou/).

[9] Từ này được sứ đồ Phao-lô dùng nói lên sự hiệu nghiệm của đức tin xảy ra bên trong lòng được biểu lộ ra trong hành động bên ngoài, khiến người khác có thể nhận biết được (Phi-lê-môn 6).

[10] Trong Kinh Thánh, có hai từ được dùng chỉ về gươm: (a) ma,caira là loại gươm, đúng ra là dao (short dagger/knife) dùng trong việc dâng của tế lễ (Sáng 22:6),  làm phép cắt bì (Giô-suê 5:2, 3; 24:31); và các thầy ra-bi Do-thái dùng để lột vỏ trái cây hay nấu ăn. Đây cũng là loại dao phẫu thuật của bác sĩ dùng để mổ xẻ chữa trị bịnh nhân. Trong Hê-bơ-rơ tác giả đề cập đến loại gươm này như là phương tiện của sự bách hại Cơ đốc nhân (11:34, 37); và (b) r`omfai,a là gươm (sword) của lính dùng trong chiến trận khi đánh giặc hay trong việc xử án.

Có hai loại “gươm hai lưỡi” khác nhau được đề cập trong Kinh Thánh. Trong Các Quan Xét 3:16 và Châm ngôn 5:4 dùng cụm từ “gươm hai lưỡi” (ma,cairan di,stomon) để chỉ về gươm của sự tàn diệt. Nhưng trong Thi-thiên 149:6; Sirach 21:3; Khải huyền 1:16; 2:12 dùng cụm từ “gươm hai lưỡi” (r`omfai,a di,stomoj) để nói đến gươm của sự báo thù và liên quan đến lời nói (miệng).

[11] Trong Ê-phê-sô 6:17, Phao-lô ví sánh “Lời của Đức Chúa Trời” như là “gươm của Thánh Linh” (ma,cairan tou/ pneu,matoj( o[ evstin r`h/ma qeou/). Tuy nhiên, ý tưởng trong Hê-bơ-rơ và Ê-phê-sô hoàn toàn khác nhau về ý nghĩa lẫn hình thức. Trước hết, trong Hê-bơ-rơ dùng từ lo,goj để chỉ về “Lời của Đức Chúa Trời” trong hình thức thân vị; trong Ê-phê-sô dùng từ r`h/ma để chỉ về “Lời của Đức Chúa Trời” được công bố hay rao giảng. Kế đến, tác giả Hê-bơ-rơ ứng dụng Lời của Đức Chúa Trời cho Cơ đốc nhân; trong Ê-phê-sô Phao-lô nói đến việc sử dụng Lời của Đức Chúa Trời để đối phó với kẻ thù là ma quỷ và vua chúa của thế gian mờ tối tăm nầy.

[12] Hê-bơ-rơ 3:8, 10, 12, 15; 4:7, 12; 8:10; 10:16, 22 (2x); và 13:9.

[13] Trong thư Hê-bơ-rơ tác giả phân chia rõ rệt hai loại tấm lòng. Từ 4:12 trở về trước, tác giả nói đến tấm lòng chai lì, cứng cỏi, thách thức và thử nghiệm Đức Chúa Trời. Nhưng sau khi có Lời của Đức Chúa Trời xử lý con người bề trong (4:12), tấm lòng được thay đổi trở nên thật thà, nhu mì, thanh sạch. Như thế, chính Lời của Đức Chúa Trời đã biến tấm lòng bằng đá trở thành tấm lòng bằng thịt. Chúng ta cần lưu ý đó là lý do tại sao tác giả thư Hê-bơ-rơ hai lần trích dẫn Giê-rê-mi 31:31-34 (trong Hê-bơ-rơ 8:10-13; 10:16-17) nói đến việc Đức Chúa Trời thiết lập giao ước mới với dân sự của Ngài bằng cách ghi tạc Lời của Ngài trong lòng của họ.

[14] Justin Martyr so sánh giữa Chúa Jesus, Đấng ban sự yên nghỉ cho dân sự, và Giô-suê, người không thể ban cho dân sự của ngài sự yên nghỉ; và Chúa Jesus cắt bì tất cả những ai Ngài muốn với dao bằng đá (Dialogue with Trypho 24). Nhiều giáo phụ theo quan điểm của Justin, nhấn mạnh chức vụ “cắt bì lòng” của Chúa Jesus.

[15] Có thể hiểu theo phương diện nghĩa bóng, “gươm hai lưỡi” tiêu biểu cho hai bản tánh của Chúa Jesus Christ: thần tánh và nhân tánh.

SỰ ĐẦY DẪY ĐỨC THÁNH LINH

Ê-phê-sô 5:18-21

¹⁸ Đừng say rượu, vì rượu xui cho luông tuồng; nhưng phải đầy dẫy Đức Thánh Linh.¹⁹ Hãy lấy ca vịnh, thơ thánh, và bài hát thiêng liêng mà đối đáp cùng nhau, và hết lòng hát mừng ngợi khen Chúa.²⁰ Hãy thường thường nhân danh Đức Chúa Jêsus Christ chúng ta, vì mọi sự tạ ơn Đức Chúa Trời, là Cha chúng ta.²¹ Hãy kính sợ Đấng Christ mà vâng phục nhau.

Sự đầy dẫy Đức Thánh Linh chỉ được sứ đồ Phao-lô đề cập đến trong Ê-phê-sô (5:18). Trong thư tín này, vai trò của Đức Thánh Linh trong đời sống cá nhân và Hội Thánh của Đức Chúa Trời được nhắc đến 10 lần (1:13; 2:18, 22; 3:5, 16; 4:4, 30; 5:18; 6:17, 18) bao gồm cả hai phương diện: Đức Thánh Linh cư trú trong đời sống Cơ đốc nhân lẫn sự hiện diện của Cơ đốc Nhân trong Đức Thánh Linh. Riêng trong Ê-phê-sô 5:8, sự đầy dẫy Đức Thánh Linh được hiểu là: sự “đầy dẫy trong Đức Thánh Linh” (filled in the Spirit), “đầy dẫy bằng Đức Thánh Linh” (filled with the Spirit), hay “đầy dẫy bởi Đức Thánh Linh” (filled by the Spirit)? Hơn nữa, Đức Thánh Linh là tác nhân (agent) của sự đầy dẫy hay “trong Đức Thánh Linh” là phạm vi (sphere/realm) bởi đó Cơ đốc nhân nhận được sự đầy dẫy? Sự khác biệt giữa những điều này chuyển tải một ý nghĩa thần học sâu xa và mật thiết với đời sống thuộc linh của cá nhân tín hữu và Hội Thánh của Đức Chúa Trời là đền thờ của Chúa Thánh Linh.

Trước hết, chúng ta cần tìm hiểu ý niệm của sự “đầy dẫy” mà sứ đồ Phao-lô trình bày trong thư tín gửi cho tín hữu tại thành Ê-phê-sô. Động từ “đầy dẫy” được đề cập bốn (4) lần trong toàn thư tín. Trong đó, có ba lần liên quan đến Đấng Christ (1:23; 3:19; 4:10), và một lần liên quan đến Đức Thánh Linh (5:18). Trong hai trường hợp, động từ được dùng trong thể thụ động (passive) cho thấy sự đầy dẫy được thực hiện bởi Đấng Christ (3:19; 5:18). Hai lần khác, động từ được dùng trong thể năng động (active) nói đến sự đầy dẫy mà chính Đấng Christ làm cho đầy dẫy (1:23; 4:10).

§  “Hội thánh là thân thể của Đấng Christ, tức là sự đầy đủ của Đấng gồm tóm mọi sự trong mọi loài” (:123). Sứ đồ Phao-lô trình bày về Hội Thánh là sự đầy trọn của Đấng Christ. Ngài là Đấng đầy dẫy mọi sự trong mọi sự. Cụm từ “gồm tóm mọi sự trong mọi loài” còn được dịch là “mọi việc trong mọi người” (1 Cô-rinh-tô 12:6) hay “muôn sự trong muôn sự” (1 Cô-rinh-tô 15:28). Cụm từ này được dùng để diễn tả sự chan chứa trọn vẹn của Đức Chúa Trời hay của Đấng Christ như là Đấng tạo hóa. Như thế, Hội Thánh của Đức Chúa Trời được xem như là một thế giới hay vũ trụ mới thu hẹp mà Ngài tạo dựng trên trần gian này để bày tỏ sự vinh hiển của Ngài. Hội Thánh của Đức Chúa Trời bao gồm những con người mới hay tạo vật mới được dựng nên trong Đấng Christ (2 Cô-rinh-tô 5:17). Ngày xưa trong Cựu Ước, Đức Thánh Linh hiện diện trong đền thờ thể nào, ngày nay Đức Thánh Linh hiện diện trong Hội Thánh là đền thờ mới của Đức Chúa Trời thể ấy.

§  “Ấy là vì cớ đó mà tôi quì gối trước mặt Cha,bởi Cha mà cả nhà trên trời và dưới đất đều được đặt tên,tôi cầu xin Ngài tùy sự giàu có vinh hiển Ngài khiến anh em được quyền phép bởi Thánh Linh mà nên mạnh mẽ trong lòng; đến nỗi Đấng Christ nhân đức tin mà ngự trong lòng anh em; để anh em khi đã đâm rễ vững nền trong sự yêu thương, được hiệp cùng các thánh đồ mà hiểu thấu bề rộng, bề dài, bề cao, bề sâu của nó là thể nào,và được biết sự yêu thương của Đấng Christ, là sự trổi hơn mọi sự thông biết, hầu cho anh em được đầy dẫy mọi sự dư dật của Đức Chúa Trời” (3:14-19). Sứ đồ Phao-lô cầu xin cho tín hữu Ê-phê-sô thấu hiểu được tình yêu của Đấng Christ là điều trổi hơn mọi sự thông biết của con người, hầu cho họ được đầy dẫy sự đầy trọn (fullness) của Đức Chúa Trời. Sự đầy trọn của Đức Chúa Trời là gì? Chính là bản thể của Đức Chúa Trời được bày tỏ trong Chúa Jesus Christ (Cô-lô-se 1:19). Trong ngôn ngữ của Cựu Ước, sự đầy trọn của Đức Chúa Trời thường được hiểu là sự hiện diện của Ngài (Giê-rê-mi 23:24; Ê-xê-chi-ên 44:4).[1]

§  “Đấng đã xuống tức là Đấng đã lên trên hết các từng trời, để làm cho đầy dẫy mọi sự” (4:10). Sứ đồ Phao-lô nói Chúa Jesus đã xuống tức giáng thế làm người, và đã lên nơi cao nhất sau khi từ kẻ chết sống lại, ngồi bên hữu ngai Đức Chúa Trời để làm “đầy dẫy mọi sự,” tức sự hiện diện của Ngài. Chính sự đầy dẫy của Chúa đã ban cho các thuộc viên của Hội Thánh của Đức Chúa Trời ân tứ để gây dựng thân thể của Đấng Christ.

§  “Đừng say rượu, vì rượu xui cho luông tuồng; nhưng phải đầy dẫy Đức Thánh Linh” (5:18). Sứ đồ Phao-lô nói sự đầy dẫy trong Thánh Linh liên quan đến Đấng Christ. Chính Đấng Christ làm cho đầy dẫy sự hiện diện của Đức Chúa Trời trong đời sống Cơ đốc nhân qua sự hiện diện của Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Như vậy, Đấng làm cho đầy dẫy là Đấng Christ và sự cư trú trong Đức Thánh Linh là phạm vi hay phạm trù mà sự đầy dẫy của Đấng Christ được chan chứa trong người tin nhận Ngài.

Sứ đồ Phao-lô dùng giới từ “trong” [in] thay vì “bởi” [by/with] theo sau động từ “đầy dẫy” để diễn tả mối liên hệ hay vai trò của Đức Thánh Linh trong đời sống Cơ đốc nhân.[2] Cụm từ “trong Đức Thánh Linh” (in the Spirit) được sứ đồ Phao-lô dùng năm (5) lần trong toàn thư tín (2:18, 22; 3:5; 5:18; 6:18). Như thế, Phao-lô muốn nói gì về mối liên hệ của Đức Thánh Linh với đời sống tín hữu khi sử dụng cụm từ này?

§  “Vì ấy là nhờ Ngài mà chúng ta cả hai đều được phép đến gần Đức Chúa Cha, đồng trong một Thánh Linh” (2:18). Vì được ở trong Đức Thánh Linh mà con người có mối liên hệ với Đức Chúa Cha và hiệp một với nhau (trong trường hợp này là dân Do-thái và dân ngoại bang).

§  “Ấy, anh em cũng nhờ Ngài mà được dự phần vào nhà đó, đặng trở nên nhà ở của Đức Chúa Trời trong Thánh Linh” (2:22). Chính trong Thánh Linh các tín hữu được nối kết lại với nhau trở thành Hội Thánh của Đức Chúa Trời.

§  “Những người sống trong các thời đại trước không được Ngài cho biết chương trình kín giấu ấy; nhưng nay qua [trong] Thánh Linh, Thượng Đế đã bày tỏ điều kín giấu nầy cho các thánh đồ và các nhà tiên tri của Ngài” (3:5 WBVI). Đức Thánh Linh là tác nhân (agent) qua đó các sứ đồ và tiên tri của Chúa nhận được sự mạc khải của Đức Chúa Trời.

§  “Đừng say rượu, vì rượu xui cho luông tuồng; nhưng phải đầy dẫy [trong] Đức Thánh Linh” (5:18). Sự cư trú trong Đức Thánh Linh là phạm trù bởi đó Cơ đốc nhân nhận lãnh sự đầy dẫy của Đấng Christ. Nằm ngoài Đức Thánh Linh là ngôi thứ ba trong Đức Chúa Trời Ba Ngôi, không một ai có thể nhận được sự đầy dẫy của Đấng Christ.

§  “Hãy thường xuyên dâng đủ thứ lời cầu nguyện trong Thánh Linh, nài xin những điều anh chị em cần” (6:18 WBVI). Câu Kinh Thánh này nói đến vai trò của Thánh Linh trong sự cầu nguyện trong đời sống của Cơ đốc nhân.

Tóm lại, trong các câu Kinh Thánh trên, sứ đồ Phao-lô cho thấy tất cả những gì Đức Chúa Trời làm cho đời sống Cơ đốc nhân đều được thực hiện trong Đức Thánh Linh. Sự cư trú trong Đức Thánh Linh là phạm vi hay phạm trù bởi đó Cơ đốc nhân nhận được tất cả những gì Đức Chúa Trời ban cho qua Chúa Jesus Christ. Nếu không có Thánh Linh của Đức Chúa Trời hiện diện trong đời sống, và cư trú trong chính Ngài, Cơ đốc nhân không thể nào nhận được bất cứ điều gì do Đức Chúa Trời ban cho qua công lao cứu chuộc của Chúa Jesus Christ. Do đó, sự hiện diện của Đức Thánh Linh trong đời sống Cơ đốc nhân là điều không có gì có thể thay thế được, hầu nhờ đó người tin Chúa được đưa vào trong những kinh nghiệm mới mẻ của sự cứu rỗi mà Đức Chúa Trời thực hiện trong Chúa Jesus Christ. Sự nhận thức về sự hiện diện của Chúa Thánh Linh và sự hành động của Ngài càng mạnh mẽ trong đời sống Cơ đốc nhân bao nhiêu, sự trải nghiệm về ơn cứu rỗi và sự đầy dẫy của sự hiện diện của Đức Christ trong đời sống Cơ đốc nhân càng phong phú và sâu nhiệm bấy nhiêu. Mục đích của Đức Chúa Trời cho đời sống Cơ đốc nhân là đầy dẫy chính Đấng Christ, tức đạt đến sự trưởng thành thuộc linh. Trong sự trưởng thành này, chúng ta không thể loại bỏ vai trò của Đức Thánh Linh là Đấng đang cư trú trong đời sống Cơ đốc nhân.

Tại sao sứ đồ Phao-lô so sánh sự đầy dẫy trong Thánh Linh với việc say rượu? Cách giải nghĩa thông thường nhất từ trước đến nay, đó là chúng ta tìm cách liên hệ hai ý tưởng này lại với nhau dựa trên Công vụ 2:13. Tuy nhiên, chúng ta không biết chắc chắn những gì xảy ra trong Công vụ 2:13 được thánh Lu-ca ký thuật có nằm ẩn tàng đâu đó trong tư tưởng của Phao-lô khi ông viết thư tín Ê-phê-sô hay không, vì ông không phải là một trong số những người mục kích biến cố Lễ Ngũ Tuần của ngày hôm đó. Liệu các tín hữu tại Ê-phê-sô có thể hiểu hay liên kết được hai tư tưởng này lại với nhau hay không, nếu họ không có mục kích hoặc hay biết gì về sự kiện của Lễ Ngũ Tuần? Do đó, khi nghiên cứu bối cảnh lịch sử, văn hóa, và tôn giáo của thành phố Ê-phê-sô thời xưa sẽ giúp thêm ánh sáng để có thể giải nghĩa mối liên hệ giữa việc say rượu và sự đầy dẫy trong Thánh Linh.

Theo C. L. Roger, có thể Phao-lô đề cập đến mối liên hệ này dựa trên bối cảnh đời sống tôn giáo và văn hóa của thế giới ông đang sống. Thời lúc bấy giờ, việc thờ lạy thần Dionysus hay Bacchus (thần rượu – the god of wine) được thiết lập và phổ biến trong hầu hết các thành phố lớn nơi Phao-lô rao giảng Phúc Âm. Toàn xứ Palestine và người Do-thái không thể thoát khỏi ảnh hưởng của việc thờ lại thần Dionysus. Chính hoàng đế Antiochus Epiphanes bắt buộc người Do-thái phải thờ lạy Dionysus. Việc thờ lạy vị thần này thẩm thấu vào trong mọi tầng lớp của dân chúng và lan tràn khắp đế quốc La-mã. Riêng tại thành phố Ê-phê-sô, ngoài đền thờ để thờ thần Artemis (Diana) còn có đền thờ của thần Dionysus. Dâu (strawberry), rượu (wine), cây trường xuân (ivy) là những biểu tượng liên quan mật thiết đến sự thờ phượng ngoại giáo này. Nói về rượu và uống rượu đã trở thành những câu nói thông thường của người dân trong thời bấy giờ. Khi thờ lạy thần Dionysus, người ta nhảy múa, ca hát, uống rượu và nhai lá cây trường xuân. Mục đích của việc uống rượu và ăn thịt sống của thú vật khi vào thờ phượng trong đền thờ là khiến cho người thờ phượng bị khích động và hứng thú do thần Dionysus nhập vào và điều khiển. Khi thần Dionysus chiếm hữu và kiểm soát, người thờ phượng sẽ làm theo ý muốn của thần mình thờ lạy, có khả năng nói tiên tri và làm nhiều điều khác nữa rất man dại và dâm dục tội lỗi.[3]  

Sứ đồ Phao-lô khuyên tín hữu hội thánh tại Ê-phê-sô phải chống trả lại lối sống tội lỗi như nét đặc thù văn hóa của họ: “Đừng say rượu, vì rượu xui cho luông tuồng.” Danh từ “luông tuồng” có nghĩa là “không lành mạnh” hay “bất trị.” Đây là từ được dùng diễn tả một lối sống trụy lạc mang đến sự hủy hoại cho chính mình. Động từ “đầy dẫy” được dùng ở thể thụ động và mệnh lệnh cách. Thay vì để cho sự thờ phượng thần Dionysus ảnh hưởng và hủy hoại đời sống, bị điều khiển bởi rượu thì Cơ đốc nhân phải “đầy dẫy trong Đức Thánh Linh.” Khi đó, họ sẽ thờ phượng Chúa và để cho Đấng Christ chiếm hữu và làm cho đầy dẫy. Thay vì bước vào trong các đền thờ ngoại giáo để thờ lạy và bị hãm hiếp bởi thần Dionysus để rồi say sưa, chìm ngập trong lối sống tội lỗi, Cơ đốc nhân cần phải bước vào mối liên hiệp sống động và bước đi trong Đức Thánh Linh để kinh nghiệm sự đầy dẫy của Đấng Christ, hầu có thể biểu lộ những bông trái thánh thiện cho Ngài (Ga-la-ti 5:22).

Sứ đồ Phao-lô cho biết những biểu hiện của một hội thánh hay cá nhân đầy dẫy Đấng Christ trong Thánh Linh như thế nào khi sử dụng một số động từ ở thể phân từ (participles) sau đây:

§  Hãy lấy ca vịnh, thơ thánh (speaking)

§  Bài hát thiêng liêng mà đối đáp cùng nhau (singing)

§  Hết lòng hát mừng ngợi khen Chúa (making melody)

§  Hãy thường thường nhân danh Đức Chúa Jêsus Christ chúng ta, vì mọi sự tạ ơn Đức Chúa Trời, là Cha chúng ta (giving thanks)

§  Hãy kính sợ Đấng Christ mà vâng phục nhau (submitting)

Về phương diện ngữ pháp, các động từ trên được hiểu là phương tiện bởi đó Hội thánh của Đức Chúa Trời có thể đạt đến sự đầy dẫy của Đấng Christ. Hội Thánh là đền thờ của Đức Chúa Trời, nhận sự đầy trọn của Đấng Christ trong Thánh Linh qua việc cộng đồng đức tin tận hiến chính mình cho Ngài bằng các hành động sau đây: (a) chia sẻ Lời của Đức Chúa Trời cho nhau; (b) ca ngợi Ngài bằng ca vịnh, thơ thánh, bài hát thiêng liêng; (c) nhân danh Chúa Jesus cảm tạ Đức Chúa Trời trong mọi sự; và (d)  sống quan hệ và đối xử với nhau trong tinh thần vâng phục lẫn nhau. Không nơi nào trên trần gian này có thể biểu lộ sự hiện diện đầy trọn của Đấng Christ ngoài Hội Thánh, là Thân thể của Ngài. Nhưng điều đó chỉ có thể xảy ra khi Hội Thánh tìm kiếm sự đầy dẫy trong Đức Thánh Linh. Amen!

---

[1]C. E. Arnold, Ephesians: Power and Magic: The Concept of Power in Ephesians in Light of its Historical Setting (Cambridge: CUP, 1989), 83-85; P. T. O’Brien, The Letter to the Ephesians (PNTC; Leicester: Apollos, 1999), 149-50.

[2] Giới từ đi theo sau động từ “đầy dẫy” thông thường là ở thể genitive phải được dịch là “trong” thay vì “bởi” hay “với” (D. B. Wallace, Greek Grammar beyond the Basics: An Exegetical Syntax of the New Testament [Grand Rapids: Zondervan, 1996], 374).

[3] Cleon L. Rogers, Jr. “The Dionysian Background of Ephesians 5:18.” Bibliotheca Sacra (July-Sept 1979), 249-57.